سیستم اگزوز خودرو از چند بخش اصلی تشکیل شده است که معمولاً شامل پنج قسمت جزئی زیر میباشد: منیفولد خروجی، لولههای رابط، لوله اگزوز، منبع اگزوز یا صدا خفهکن، و لوله پخشکننده دود. بخش چهارم یعنی منبع اگزوز در انتهای سیستم و درون انباره قرار دارد و از مجموعهای از لولههای سوراخدار تشکیل شده است که در کنار یکدیگر چیده شدهاند. منبع اگزوز از اتاقکها و عایقهایی ساخته میشود که معمولاً از جنس فایبرگلاس روینگ هستند تا بتوانند در کاهش و تداخل صدا عملکرد بهتری داشته باشند. این بخش همانند دیوارهای آکوستیک عمل کرده و مانع از انتقال صدای احتراق موتور به بیرون میشود. در واقع امواج صوتی تولیدشده در فرآیند احتراق توسط ساختار داخلی منبع اگزوز بازتاب پیدا کرده و در نهایت از بین میروند، به همین دلیل صدای خروجی خودرو کاهش یافته و آرامتر به گوش میرسد.
ساعت گیربکس در واقع بهعنوان واحد کنترلکننده اصلی گیربکس خودرو عمل میکند و همانطور که پیشتر اشاره شد، گیربکس از اجزای مختلفی مانند شیر برقی، دور موتور سنج، کانالهای روغن و سوپاپها تشکیل شده است.
ساعت گیربکس بخشی از سیستم انتقال قدرت خودرو است که تمامی کانالهای عبور روغن گیربکس در درون آن تعبیه شدهاند. در این بخش، سوپاپها با استفاده از فشار فنر جابهجا میشوند و این جابهجایی باعث تغییر مسیر جریان روغن گیربکس میگردد. در نتیجه، این فرآیند مدیریت و کنترل توربین را ممکن میسازد. علاوه بر این، از ضریب دنده گیربکس برای تعیین میزان دور موتور و وضعیت دنده خودرو استفاده میشود. ساعت جعبهدنده در خودروهای اتوماتیک وظیفه دارد ضریب دنده و میزان فشار روغن در گیربکس را بهطور دقیق کنترل کند. به همین دلیل، این قطعه یکی از مهمترین بخشهای سیستم انتقال قدرت به شمار میرود. اجزایی مانند کانالهای روغن و سوپاپها نیز از اجزای اصلی ساعت گیربکس محسوب میشوند. عملکرد صحیح این بخش مستقیماً بر کارکرد کلی جعبهدنده تأثیر میگذارد، زیرا ساعت گیربکس با استفاده از روغن مخصوص جعبهدنده، تمامی عملیات مربوط به انتقال نیرو و تعویض دنده را کنترل میکند. جالب است بدانید که ساعت گیربکس خودروهای اتوماتیک از پوستهای تشکیل شده که روی آن مجموعهای از کانالهای روغن قرار دارد. این کانالها برای انتقال دقیق فشار روغن در مسیرهای مختلف طراحی شدهاند و درون این پوسته، سیستم کنترلی گیربکس جای گرفته است. حرکت و جابهجایی سوپاپها درون ساعت گیربکس موجب تنظیم فشار روغن میشود و در نهایت، روغن به بخشهایی مانند کلاچها، سرووها و توربین هدایت میگردد. نتیجه این فرآیند، تعویض دنده در مناسبترین زمان ممکن و عملکرد دقیق و نرم جعبهدنده خودکار است.
بسیاری از رانندگان این پرسش را دارند که علت بوی نم کولر ماشین چیست و چگونه میتوان آن را برطرف کرد. از آنجا که سیستم تهویه مطبوع خودرو مسیرهایی برای ورود هوا از بیرون به داخل دارد، هر نوع آلودگی یا رطوبت میتواند از این طریق وارد سیستم شود و باعث ایجاد بوی ناخوشایند در کولر گردد. به عنوان نمونه، هنگامی که خودرو را در کارواش میشویید، ممکن است آب وارد مجاری تهویه یا کولر شود و برای مدتی در آن باقی بماند. این تجمع رطوبت، منجر به ایجاد بوی نم و رطوبت در کولر خودرو میشود.
سرمای تولید شده در اواپراتور توسط دمنده کولر به فضای داخلی خودرو منتقل میگردد. اواپراتور در هنگام روشن بودن کولر، رطوبت موجود در هوای اتاق را جذب میکند و قطرات آب حاصل از این فرآیند درون سینی زیر تبخیرکننده جمع شده و از طریق لوله تخلیه به بیرون از خودرو هدایت میشوند. همانطور که مشخص است، میزان آب ایجادشده در اواپراتور به میزان رطوبت داخل اتاق بستگی دارد. در این فرآیند، رطوبت همراه با گرد و غبار و ذرات معلق هوا به سطح اواپراتور میچسبد. این ذرات حاوی انواع باکتریها و قارچها هستند که در محیط مرطوب اواپراتور بهسرعت رشد و تکثیر میکنند. به همین دلیل، این ناحیه به محلی مناسب برای تجمع آلودگی و ایجاد بوی نامطبوع و بوی نم از کولر خودرو تبدیل میشود.
وایر شمع از دو سر تشکیل شده است که یک سر آن به شمع و سر دیگر به کویل یا دلکو متصل میشود.
بخشی که به شمع وصل میگردد ساختاری پیچیدهتر دارد و معمولاً درپوش آن از جنس پلاستیک یا لاستیک ساخته میشود. درون وایر شمع، سیمی رسانا قرار دارد که جریان برق و انرژی را منتقل میکند و در مرکز آن رشتههایی از الیاف مصنوعی تعبیه شدهاند. به دور مغزی یا رسانای اصلی وایر، لایهای محافظ قرار گرفته است تا از ایجاد نویز و اثر جریانهای مغناطیسی جلوگیری کند و همچنین باعث استحکام بیشتر وایر شود. مواد به کار رفته در ساخت این لایه معمولاً شامل آلیاژهایی از نیکل، مس و کروم هستند. روی این لایه محافظ، یک عایق فلزی دیگر قرار میگیرد که مانع از نشت جریان برق و هدررفت انرژی میشود و در عین حال از تأثیر گرمای موتور بر سیم داخلی وایر جلوگیری میکند. در اطراف این بخش، لایهای از الیاف شیشهای وجود دارد که وظیفه آن عایقسازی وایر در برابر حرارت است. در نهایت، بیرونیترین لایه وایر از جنس لاستیک مقاوم ساخته میشود که کاربر آن را مشاهده میکند. این لایه معمولاً در رنگهای مختلف تولید میشود، اما متداولترین رنگها برای آن قرمز و مشکی هستند.
ساعت گیربکس نقش اصلی در کنترل عملکرد گیربکس خودرو را بر عهده دارد. همانطور که گفته شد، گیربکس از بخشهای مختلفی مانند شیر برقی، دور موتور سنج، کانالهای روغن و سوپاپها تشکیل شده است.
در واقع ساعت گیربکس بخشی از سیستم گیربکس است که تمام کانالهای عبور روغن درون آن قرار دارند. سوپاپهای موجود در ساعت گیربکس با استفاده از فشار فنر جابهجا میشوند و این جابهجایی باعث تغییر مسیر جریان روغن در سیستم میگردد. تغییر مسیر روغن نیز در نهایت باعث کنترل و مدیریت عملکرد توربین میشود. همچنین از ضریب دنده گیربکس برای تعیین دور موتور و وضعیت دنده خودرو استفاده میشود. ساعت جعبهدنده خودکار، میزان ضریب دنده و فشار داخل گیربکس را کنترل میکند و به همین دلیل یکی از مهمترین اجزای این سیستم محسوب میشود. در واقع، ساعت گیربکس با استفاده از کانالهای روغن و سوپاپهای خود، تمامی عملکردهای مربوط به تعویض دنده را با کمک روغن مخصوص جعبهدنده تنظیم و کنترل میکند. ساعت جعبهدنده خودکار از یک پوستهی اصلی تشکیل شده است که تمامی کانالهای مربوط به عبور روغن و مسیرهای انتقال فشار در آن تعبیه شدهاند و درون این پوسته سیستم کنترلی دقیق قرار دارد. زمانی که سوپاپها درون ساعت گیربکس جابهجا میشوند، فشار روغن تنظیم شده و روغن به سمت کلاچها، سرووها و توربین هدایت میشود. این فرآیند موجب میشود تعویض دندهها در بهترین شرایط انجام گیرد و جعبهدنده خودکار بتواند عملکردی نرم، دقیق و هماهنگ داشته باشد.
نحوه حرکت میل ماهک دنده به شکلهای مختلفی انجام میشود که در ادامه توضیح داده میشود.
فرایند دستی ماهک دنده
در این شیوه، راننده شخصاً دنده را تغییر میدهد و به دنبال آن ماهک دنده نیز به طور مستقیم توسط راننده جا به جا میشود. در خودرویی مانند پیکان که چهار دنده دارد، سه عدد ماهک دنده به کار گرفته شده است. اولین ماهک وظیفه جابهجایی کشویی دنده یک و دو را بر عهده دارد. ماهک دوم تغییر دندههای سه و چهار را انجام میدهد و ماهک سوم برای جابهجایی دنده عقب استفاده میشود. در خودروهایی با تعداد دنده بیشتر، ساختار کلی همین روند را دارد و تنها جزئیات طراحی و تعداد قطعات تفاوت پیدا میکند.
فرایند الکتریکی ماهک دنده
در این روش، تعویض دنده به صورت کاملاً الکترومغناطیسی انجام میشود. جعبهدنده خودرو شامل مجموعهای از مگنتهایی با هسته آهنی است که با ماهک دنده در ارتباط قرار دارند. در این حالت دیگر راننده به صورت مستقیم دنده را عوض نمیکند بلکه با فشردن یک شستی که همانند سوئیچ عمل میکند، فرآیند تغییر دنده صورت میگیرد. زمانی که شستی مدار مربوط به یک سیمپیچ را میبندد، آن سیمپیچ فعال شده و انرژی دریافت میکند. سپس هسته آهنی متصل به ماهک دنده به حرکت درآمده و به موقعیت مناسب برای تعویض دنده منتقل میشود.
واحد کنترل کیسه هوا (یونیت ایربگ) دادهها را از سنسورهای فشار برای تشخیص برخوردها و از سنسورهای شتاب برای شناسایی تصادفات جانبی، جلو و عقب دریافت و تحلیل میکند.
باید توجه داشت که دقت الگوریتمهای بهکاررفته در یونیت ایربگ — برای تشخیص تصادفات جلو، عقب، جانبی و حتی واژگونی — بهصورت پیوسته در حال بهبود است. پس از تحلیل دادهها، یونیت ایربگ در کسری از ثانیه تصمیم میگیرد که یک یا چند کیسه هوا را باز کند؛ این واکنشها باید بسیار سریع باشند، در غیر این صورت اثربخشیای نخواهند داشت و مانند «نوشدارو پس از مرگ سهراب» عمل میکنند.
پیشرفتهای جدید در طراحی ایربگ و یونیت ایربگ
در نسل جدید سیستمهای ایربگ، ادغام حسگرها و بهینهسازی یونیتها موجب صرفهجویی در فضا و هزینه شده است؛ برای مثال اکنون سنسورهای دما و حسگرهای تشخیص واژگونی مستقیماً با یونیت ایربگ یکپارچه میشوند.
علاوه بر این، سیستمهای نوین با مجموعهای کامل از حسگرهای سرعت زاویهای و شتاب در هر سه بعد طراحی شدهاند تا تشخیص دقیقتری ارائه دهند.
محافظت فراتر از سرنشینان
تحولات اخیر حتی به سمت محافظت از عابر پیاده هم پیش میرود: برنامههایی وجود دارد که در خودروهای جدید کیسه هوایی در قسمت بیرونی و جلوی خودرو تعبیه شود تا در برخورد با عابر پیاده، آسیبی کمتر وارد شود.
یونیت ایربگ بهعنوان جعبه سیاه
در سیستمهای مدرن، واحد کنترل ایربگ میتواند علاوه بر کار اصلیاش، نقش ضبطکننده اطلاعات حادثه را نیز ایفا کند؛ یعنی یونیت در صورت نیاز دادههای رویداد را ثبت میکند و عملاً به یک «جعبه سیاه» خودرو تبدیل میشود که میتوان از آن در بررسیهای تصادف و استفادههای قانونی مثل مراجع پلیس راهنمایی و رانندگی بهره برد.
علت چشمک زدن چراغ روغن موتور میتواند به عوامل گوناگونی مربوط باشد.
در ادامه به مهمترین این دلایل پرداختهایم:
۱. کمبود روغن موتور
یکی از شایعترین دلایل چشمک زدن چراغ روغن، کم بودن سطح روغن در موتور است. زمانی که میزان روغن کاهش پیدا کند، فشار روغن در سیستم به اندازه کافی نخواهد بود و همین موضوع موجب فعال شدن چراغ هشدار روغن میشود.
۲. استفاده از روغن کثیف یا بیکیفیت
اگر روغنی که در موتور استفاده میکنید کیفیت لازم را نداشته باشد یا مدت طولانی تعویض نشده و آلوده شده باشد، میتواند دلیل دیگری برای چشمک زدن چراغ روغن باشد. روغن آلوده حاوی ذرات و ناخالصیهایی است که مانع عملکرد صحیح سیستم روغنرسانی شده و در نهایت چراغ هشدار را روشن میکند.
۳. خرابی سنسور روغن
سنسور روغن وظیفه دارد میزان روغن را اندازهگیری کرده و اطلاعات آن را به سیستم هشداردهنده ارسال کند. در صورتی که این قطعه دچار خرابی یا اختلال شود، حتی با وجود سطح مناسب روغن در موتور، چراغ روغن شروع به روشن و خاموش شدن خواهد کرد.
۴. مشکل در پمپ روغن
پمپ روغن قطعهای بسیار حیاتی در موتور است که وظیفه ایجاد فشار کافی برای گردش روغن در سیستم را بر عهده دارد. اگر این پمپ معیوب یا فرسوده شود و نتواند فشار لازم را تأمین کند، فشار روغن افت کرده و چراغ روغن به صورت چشمکزن روشن خواهد شد.
ساختار و عملکرد حسگر میل سوپاپ
حسگر میل سوپاپ از المنت سنسور هال و یک قطعه نیمههادی تشکیل شده است که جریان الکتریکی از درون آن عبور میکند.
در مدار الکتریکی این حسگر، یک سوکت سهپایه تعبیه شده است که هر پایه وظیفه مشخصی دارد:
-
پایه اول وظیفهی تأمین ولتاژ تغذیه را بر عهده دارد و معمولاً با ولتاژ مثبت ۱۲ ولت یا ۵ ولت کار میکند.
-
پایه دوم به عنوان مسیر ارسال سیگنال به کار میرود. این پایه سیگنالی با شکل موج مربعی تولید میکند که برای تشخیص موقعیت سیلندرها و ارسال اطلاعات به واحد کنترل الکترونیکی (ECU) ضروری است.
-
پایه سوم به سیم اتصال بدنه اختصاص یافته و نقش زمین را ایفا میکند.
نحوهی عملکرد حسگر
این حسگر بر اساس اثر هال (Hall Effect) کار میکند. بدین ترتیب که جریان عبوری از درون حسگر تحت تأثیر میدان مغناطیسی موجود دچار انحراف میشود. این انحراف سبب تغییر در ولتاژ دو سر حسگر شده و در نتیجه پالسهایی با شکل مربعی تولید میشود.
زمانی که برآمدگی یا زائدهی انتهای میل سوپاپ از مقابل حسگر عبور کند، تغییر در سطح میدان مغناطیسی موجب ایجاد ولتاژ منفی شده و سیگنال ارسالی به ECU به حالت صفر در میآید. در مقابل، هنگامی که هیچ زائدهای در برابر حسگر قرار نداشته باشد، سیگنال خروجی برابر با ولتاژ مثبت ۱۲ ولت خواهد بود.
به این ترتیب، حسگر میل سوپاپ با تولید و ارسال این تغییرات سیگنال، امکان کنترل دقیق زمانبندی و عملکرد موتور را برای واحد ECU فراهم میسازد.
باتری اسیدی خودرو
باتریهای اسیدی از قدیمیترین انواع باتریهای خودرو هستند و همچنان میان بسیاری از رانندگان محبوبیت دارند. در ساختار این باتریها، علامت MAX برای نشان دادن حداکثر و علامت MIN برای حداقل سطح الکترولیتها درج شده است. سطح الکترولیت در این باتریها باید بهصورت دورهای بررسی و در صورت نیاز با آب مقطر تنظیم شود.
وجود چند صفحه سربی در ساختار داخلی، دلیل نامگذاری آنها به "باتری اسیدی" است. یکی از مهمترین نشانههای ضعیف شدن یا خرابی این باتریها، استارت نخوردن صحیح خودرو است.
باتری اتمی خودرو
باتریهای اتمی که به آنها باتری خشک یا سیلد هم گفته میشود، نسل جدیدتری از باتریهای خودرو هستند و طرفداران زیادی دارند. برخلاف تصور بسیاری از افراد، این باتریها هم دارای الکترولیت هستند، اما نیاز به افزودن آب مقطر یا تنظیم سطح الکترولیت ندارند. دلیل این ویژگی، نوع صفحات بهکاررفته در ساختار آنهاست. همین موضوع تفاوت اصلی باتریهای اتمی با باتریهای اسیدی محسوب میشود. به طور خلاصه، این باتریها نیز دارای اسید هستند اما نگهداری و سرویس آنها بسیار آسانتر است.
باتری اتمی بدون اسید
نوع خاصی از باتریهای اتمی نیز وجود دارد که بیشتر در کشورهای پیشرفته مورد استفاده قرار میگیرد. این مدل در برخی خودروهای مطرح جهان بهکار میرود و به دلیل عمر طولانی و عدم نیاز به شارژ مکرر، مورد توجه خودروسازان معتبر است. با این حال، به دلیل قیمت بسیار بالا، این نوع باتریها نه در ایران تولید میشوند و نه مصرف گستردهای دارند.
تعداد صفحات : 0
درباره ما
موضوعات
سیستم اگزوز چند بخش دارد؟لینک دوستان
آمار سایت
پیوندهای روزانه
اطلاعات کاربری
خبر نامه
کدهای اختصاصی